Home > Blog > Wanneer mag je de Rubik’s Cube wél namaken?

Wanneer mag je de Rubik’s Cube wél namaken?

De vierkante Rubik’s Cube roept bij velen nostalgische gevoelens op. Urenlang draaien aan een gekleurde vierkante kubus om alle vlakjes van dezelfde kleur aan één zijde te krijgen. Mag je dit speelgoed zomaar namaken? De Rubiks kubus is zó bekend, dat moet wel beschermd zijn, zou je denken. Tóch is dit niet het geval. In dit artikel leg ik uit waarom.

Creatieve keuzes

Het auteursrecht beschermt creatieve keuzes van makers. De bedenker van de Rubik’s Cube moet zijn ‘persoonlijke stempel’ op de Rubiks kubus hebben gezet. Daarnaast mag het ontwerp niet zijn nageaapt van anderen. Ook worden onderdelen die technisch en functioneel zijn bepaald niet beschermd door het auteursrecht.

Maar in hoeverre is het mogelijk om creatieve keuzes te maken in de productie van de Rubik’s Cube? Volgens de rechter zijn deze keuzes beperkt. Als je een 3D-puzzel wilt maken met draaibare mini-kubusjes waarbij het doel is om alle vlakjes aan één zijde te krijgen, dan heb je niet zoveel ruimte om écht creatief te zijn. Het is namelijk belangrijk dat de kubus niet uit elkaar valt.

De rechter oordeelde dan ook dat de vierkante vorm van de kubus en de 3×3 vlakken niet auteursrechtelijk beschermd zijn.

Niet klakkeloos overnemen

Dit betekent niet dat je de Rubiks kubus zomaar één op één mag namaken. De bedenker heeft namelijk wél creatieve keuzes kunnen maken in de kleurkeuze van de kubus. De maker had bijvoorbeeld zes andere kleuren ter decoratie vormpjes kunnen gebruiken. In de normale Rubik’s Cube is een contrasterende zwarte rand om elk blokje aangebracht, maar deze had de bedenker ook weg kunnen laten.

Het is volgens de rechter daarom niet toegestaan om een 3D Kubus puzzel te maken met dezelfde kleurkeuzes als de Rubiks kubus, of kleuren die hierop lijken.

Wanneer wel toegestaan?

Wanneer je met de keuze van de decoratie van de vlakjes afwijkt van de Rubik’s Cube, is er geen sprake van auteursrechtinbreuk. Kubussen die bijvoorbeeld volledig uit één kleur bestaan, vormpjes op elk vlakje hebben of werken met cijfers in plaats van kleurtjes zijn wél toegestaan.

In de praktijk

Het is vaak lastig te bepalen waar nu precies creatieve keuzes zijn gemaakt en welke onderdelen technisch zijn bepaald, en dus niet zijn beschermd. Wees daarom altijd terughoudend in het namaken van producten van je concurrenten.