Home > Blog > Privacy na overlijden

Privacy na overlijden

Recht op privacy: het lijkt zo vanzelfsprekend. Op deze bescherming kan iedere persoon dan ook in principe een beroep doen. Maar hoe zit het met overleden personen? Worden zij ook nog beschermd?

Privacy & gegevens
De Wet bescherming persoonsgegevens bepaalt onder welke voorwaarden persoonsgegevens mogen worden verwerkt. Het gaat dan om gegevens die informatie kunnen verschaffen over een specifiek natuurlijk persoon. Deze informatie mag alleen met goede redenen openbaar worden gemaakt, zoals met toestemming van de persoon over wie het gaat. Gegevens die uitsluitend betrekking hebben op overleden personen zijn echter geen persoonsgegevens zoals hier bedoeld. De overledene geniet daarom geen bescherming op basis van deze wet.

Dit zou betekenen dat het iedereen vrijstaat om gegevens met betrekking tot een overleden persoon openbaar te maken of te verspreiden. Dit kan natuurlijk zeer vervelende situaties opleveren voor de nabestaanden. Persoonsgegevens van overledenen kunnen echter niet in alle gevallen zomaar openbaar worden gemaakt.

Nabestaanden kunnen ook een recht op privacy inroepen als het om gegevens over hun dierbare gaat. Dit is het geval wanneer deze informatie ook iets zegt over de nabestaanden zelf en van invloed is op hoe deze persoon in het maatschappelijk verkeer wordt beoordeeld of behandeld. Volgens het College Bescherming Persoonsgegevens kan hier bijvoorbeeld worden gedacht aan informatie over een erfelijke ziekte. Als de gegevens niet zodanig betrekking hebben op de nabestaanden, kunnen zij mogelijk alsnog een beroep doen op onrechtmatige daad. Daarvan is sprake als er niet zorgvuldig met de gegevens van hun dierbare is omgegaan. Hiervan zal bij gevoelige gegevens (bijvoorbeeld over godsdienst, ras en gezondheid) eerder sprake zijn dan bij andere gegevens.

Onder bepaalde voorwaarden hebben de nabestaanden bovendien een recht op schadevergoeding voor nadeel in verband met de aantasting van de nagedachtenis van een overledene. 

Foto’s
Het gaat echter niet altijd om informatie die bestaat uit tekst. Wanneer het foto’s of andere afbeeldingen betreft waarop de overledene staat afgebeeld, geldt een ander wettelijk regime. Bij foto’s kan iedereen een beroep doen op portretrecht, maar dit is wel minder absoluut dan het recht op privacy. Ook na iemands overlijden is dit zo: het portretrecht blijft volgens de wet na het overlijden bestaan. Er is een verschil of de overledene de foto zelf heeft laten maken (bijvoorbeeld bij een fotograaf) of dat deze zonder zijn toestemming is gemaakt.

Als het gaat om een foto die de overledene zelf heeft laten maken, dan is publicatie toegestaan als dit ten behoeve van de nabestaanden gebeurt. Buiten dit geval heeft u binnen 10 jaar na het overlijden van de betreffende persoon sowieso toestemming van een nabestaande nodig.

Wanneer het gaat om een foto die niet in opdracht van de overledene is gemaakt, mag deze niet openbaar worden gemaakt als een redelijk belang van de nabestaanden zich hiertegen verzet. Bij dit belang kunt u wellicht denken aan het belang van een nabestaande om een onverstoorde nagedachtenis aan de overledene te hebben.