Home > Blog > Nieuwe auteursrechtrichtlijn in zicht

Nieuwe auteursrechtrichtlijn in zicht

De Europese Commissie heeft in september een conceptrichtlijn voor auteursrechten gepubliceerd. [1] Zij constateerde onder andere dat de huidige wetgeving niet optimaal aansluit op de wensen van de consument en de vele mogelijkheden die het internet biedt, waardoor de positie van de auteurs ondermijnd wordt.

Hieronder worden de grootste veranderingen voor de consument en de auteur kort aangestipt.

On-demand diensten

U kent het vast wel: lekker op vakantie naar Spanje en de hoogste tijd om een filmpje te kijken. Maar helaas! Op het moment dat u inlogt op uw Netflix account om uw lievelingsfilm te kijken, constateert u ten eerste dat de gehele Netflix omgeving in het Spaans wordt weergegeven en ten tweede dat uw lievelingsfilm niet beschikbaar is. Dit komt doordat het land waar u op dat moment bent, geen licentie heeft op die film en deze dus ook niet beschikbaar kan stellen aan de gebruiker. De Commissie herkent deze problemen omtrent de licentieverlening en verplicht de lidstaten in de richtlijn tot het instellen van een onderhandelingsmechanisme, zodat eerder overeenstemming tussen partijen bewerkstelligd kan worden.

Opsporen online illegaal materiaal

Waarom betalen als het ook gratis kan? Dit is de instelling van veel consumenten en dankzij het internet wordt het voor hen steeds gemakkelijker om gratis toegang te krijgen tot auteursrechtelijk beschermd materiaal. Aanbieders van diensten in de informatiemaatschappij (denk aan de website maker, de website-hoster, of de provider) worden onder de nieuwe richtlijn in bepaalde gevallen verplicht om met rechthebbenden samen te werken in de opsporing naar deze illegaal geüploade materialen. Dit kan bijvoorbeeld door het toepassen van opsporingstechnologieën. De auteur verstrekt de benodigde gegevens om de inbreuk op te sporen aan de aanbieder, die op haar beurt de inhoud van de website inspecteert. Vervolgens kunnen passende maatregelen worden genomen.  Hier worden dus nieuwe actieve monitoringsplichten gesteld aan de ‘facebooks’ van deze wereld.

Positie auteurs vs. uitgevers

Wanneer een auteur een overeenkomst aangaat met een bepaalde uitgever, wordt vaak een licentie verleend of worden zelfs alle rechten van een bepaalde creatie overgedragen aan de uitgever. Dit verzwakt de positie van de auteurs. Het is voor hen hierna namelijk heel lastig om te kunnen bepalen wat de economische waarde is van hun creaties. Het gevaar bestaat dat de auteur uiteindelijk veel minder betaald krijgt door de uitgever dan de creatie in werkelijkheid waard is. Om deze reden zijn garanties nodig om ervoor te zorgen dat auteurs een eerlijk aandeel krijgen in de waarde van hun creatieve producten. Gebeurt dit niet, dan loopt de EU het risico dat de ontwikkeling en de productie van creativiteit zal inkrimpen.[2] De nieuwe richtlijn verplicht de lidstaten daarom om te garanderen dat auteurs regelmatig informatie ontvangen omtrent de wijze van exploitatie, de gegenereerde inkomsten en de verschuldigde vergoeding. Daarnaast krijgen auteurs het recht om een aanvullende vergoeding te vragen van de uitgever indien blijkt dat de oorspronkelijke vergoeding onevenredig laag is.

Onder de huidige Wet auteurscontractenrecht heeft de auteur al recht op een billijke vergoeding en kan hij een aanvulling hierop vorderen indien de overeengekomen vergoeding een ernstige onevenredigheid vertoont met de daadwerkelijke opbrengst van de exploitatie.[3] Onder de nieuwe richtlijn krijgt de auteur dankzij de transparantieverplichting van de uitgever extra mogelijkheden om deze onevenredigheid op te sporen.

Conclusie

Hoewel het hier slechts om een conceptversie gaat, biedt de richtlijn grote verbeteringen met betrekking tot de bescherming van auteursrechten online. Zo vergroot een onderhandelingsmechanisme de kans dat on-demand content ook in andere lidstaten beschikbaar wordt. Verder wordt het opsporen van inbreuken online vergemakkelijkt vanwege aanvullende monitoringsplichten bij online service providers. Tot slot wordt de positie van auteurs tegenover de uitgevers verbeterd door meer transparantie te bieden.

Heeft u andere vragen met betrekking tot auteursrechten?  U kunt altijd contact met ons opnemen!

 


[1] Europese Commissie, Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake auteursrechten in de digitale eengemaakte markt, Brussel, 14 september 2016, COM(2016) 593 final, 2016/0280 (COD).

[2] Europese Commissie, Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake auteursrechten in de digitale eengemaakte markt, Brussel, 14 september 2016, COM(2016) 593 final, 2016/0280 (COD), toelichting p.3.

[3] Artikel 25c jo. 25d Wet auteurscontractenrecht, Stb. 2015, 257.