Home > Blog > Ik verkoop niet-officiële accessoires; mag ik de originele producten noemen en tonen?

Ik verkoop niet-officiële accessoires; mag ik de originele producten noemen en tonen?

Voor veel producten bestaat een levendige handel in niet-officiële accessoires. Denk aan alternatieve controllers voor spelcomputers, goedkopere auto-onderdelen, of afwijkende scheermesjes. Over het algemeen werken deze accessoires prima met het originele merkproduct, maar ze komen natuurlijk altijd van een andere partij. Mag je dan wel een plaatje van het originele product tonen, en de échte merknaam noemen?

Het lijkt voor de hand liggend dat je de originele merknaam en een plaatje van een product mag gebruiken, om te melden dat jouw accessoire daarmee compatible is. Maar het ligt gecompliceerder. Immers blijft het zo dat zo’n merknaam waarschijnlijk beschermd is via het merkrecht. En het product dat je wil laten zien is mogelijk óók beschermd als merk, of door het auteursrecht en modellenrecht.

Merkrecht
Zowel de merknaam als een afbeelding van het product kan beschermd zijn als merk. Voornamelijk zal dat overigens de merknaam zijn. Wil je een accessoire aanbieden voor bijvoorbeeld een Nintendo spelcomputer, dan kun je daarbij te maken krijgen met de volgende merkrechten:

1.jpg2.png

Het is aanlokkelijk, als je een accessoire voor zo’n spelcomputer wil aanbieden, om beide afbeeldingen op de website te plaatsen. In beginsel verbiedt het merkenrecht dat, omdat het gebruik van die afbeeldingen enkel is voorbehouden aan de merkhouder. Maar de wet geeft een uitzondering. Als het gebruik van dat merk noodzakelijk is om aan te geven dat een accessoire of reserveonderdeel daarvoor geschikt is, dan mag dat.(1) Het vermelden van de naam NINTENDO bij het aanbieden van alternatieve controllers, is dan ook prima. Wel moet dit dan eerlijk gebeuren. Zo mag geen commerciële band met de originele merkhouder worden gesuggereerd. Als bezoekers onterecht denken dat het om gelicentieerde alternatieve controllers gaat, is dat dus een stap te ver. En is het echt nodig om dat plaatje te tonen?

Modelrecht
Het is goed denkbaar dat zo’n spelcomputer zelf bovendien ook beschermd is onder het modellenrecht. Sterker nog, Nintendo heeft de Nintendo Wii als EU-model ingeschreven:

3.jpg

Mag je dan toch om dezelfde redenen een plaatje van deze Wii afbeelden op de website? Over deze vraag heeft het Europese Hof van Justitie zich laatst gebogen.(2) De wet die gaat over het modellenrecht is namelijk niet hetzelfde als bij het merkenrecht – maar in dit kader wel vergelijkbaar. Je mag een afbeelding van een beschermd model (zoals de Wii hierboven) tonen als dat nodig is ter illustratie. En, zo zegt het Hof, als je dat wil doen om uit te leggen dat jouw accessoires met dat model compatible zijn, dan mag dat. Wel moet dit dan ook eerlijk gebeuren, net als bij het merkenrecht. Daarnaast moet ook de originele merkhouder worden vermeld (maar dat lijkt logisch als je de compatibiliteit wil aanduiden).

Auteursrecht
En dan is er nog het auteursrecht. Afbeeldingen van een spelcomputer zijn natuurlijk in het kader van promotie door Nintendo zelf ook gemaakt. Mag je die dan gebruiken om eigen accessoires aan te prijzen?

Het auteursrecht heeft niet een ‘accessoire’-uitzondering zoals het merken- en modellenrecht. Een promo-afbeelding kopiëren om die reden is dus in principe geen optie. Er zal zelf een nieuwe foto gemaakt moeten worden of moeten worden gekocht, om het risico op auteursrechtinbreuk te verkleinen. Weliswaar is het mogelijk een optie om bij het gebruik van zo’n afbeelding een beroep te doen op het citaatrecht, maar dan moet wel ook worden voldaan aan de extra eisen die daarvoor gelden (art. 15a Auteurswet). Of dat lukt bij het aanbieden van alternatieve accessoires, is echter maar de vraag.

Conclusie
Bij het plaatsen van merknamen en afbeeldingen om eigen accessoires aan te bieden gelden dus nog wel de nodige haken en ogen. Een eigen foto tonen of de naam van het originele merkproduct opnemen is mogelijk, mits dat wel ‘eerlijk’ gebeurt. Het kopiëren van andermans promo-materiaal is echter risicovoller.


(1) HvJ EU 27 september 2017, C-24/16 en C-25/16, ECLI:EU:C:2017:724; IEF 17133; IEFbe 2351; IT 2352 (Nintendo tegen BigBen).
(2) Art. 14 Uniemerken Verordening, en art. 2.23 Benelux-verdrag inzake de intellectuele eigendom.