Home > Blog > Het auteursrecht op kabouters en piraten

Het auteursrecht op kabouters en piraten

Wie kent ze niet? De wijze Kabouter Plop, de praatgrage Kwebbel, de dappere Piet Piraat en zijn metgezel Stien Struis. Deze figuren zijn bedacht door Studio 100 en komen voor in diverse tv-programma’s voor kinderen. VK-PP c.s. organiseert kindershows, waarin de Vrolijke Kabouters, Pret Piraat en zijn vriendin optreden. Studio 100 is van mening dat deze figuren wel erg veel op Kabouter Plop, Kwebbel, Piet Piraat en Stien Struis lijken en claimt dat er sprake is van inbreuk op haar auteursrecht. Is dat zo?

Het hof Amsterdam oordeelt dat voor auteursrechtelijke bescherming van figuren gekeken moet worden naar de uiterlijke verschijningsvormen van het personage. Als deze verschijningsvormen wijzen op een eigen, creatieve schepping, zijn de figuren auteursrechtelijk beschermd. De rechtbank was van mening dat de figuren Kabouter Plop, Kwebbel Piet Piraat en Stien Struis auteursrechtelijk beschermd zijn, maar gaat het hof hierin mee?

Kabouter Plop en Kwebbel

Allereerst Kabouter Plop en Kwebbel: Zijn deze figuren beschermd? Kabouter Plop heeft een ringbaard en geen snor, in plaats van een puntmuts heeft de muts van Kabouter Plop hangoren met belletjes, zijn neus is lang met een rood puntje en hij draagt een rond metalen brilletje. Kwebbel heeft blonde vlechten met strikken en beide personages dragen kleding in contrasterende primaire kleuren.  Het uiterlijk van Kabouter Plop en Kwebbel wijkt in de ogen van de rechter af van het gebruikelijke uiterlijk van kabouters en daarom rust er auteursrecht op deze personages. De Vrolijke Kabouters van VK-PP c.s. lijken erg op Kabouter Plop en Kwebbel, er is daarom sprake van inbreuk op het auteursrecht van Studio 100.

Piet Piraat en Stien Struis

De rechter is echter van mening dat het uiterlijk van Piet Piraat en Stien Struis niet auteursrechtelijk beschermd is. Waarom? Piet Piraat draagt een kostuum dat erg lijkt op een klassiek 17e-eeuws kapiteinsuniform: een grote hoed, hoge zwarte laarzen, een lange rode jas en gouden accenten. Het is niet ongebruikelijk dat een piraat zo wordt weergegeven. Het gebruik van de letter P op de hoed van Piet Piraat is een te kleine aanpassing om auteursrechtelijke bescherming te verkrijgen. Ook het uiterlijk van Stien Struis is niet origineel: Ze lijkt op een jonge herbergierster van rond de 17e eeuw. Hoewel haar pofbroek niet typisch 17e-eeuws is, vindt het Hof ook dit detail te klein om te kunnen spreken over een eigen creatieve schepping. Het uiterlijk van Piet Piraat en Stien Struis is te weinig onderscheidend om voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking te komen.

Nu zou je denken dat VK-PP c.s. dus wel de personages Pret Piraat en zijn vriendin mag blijven gebruiken in de shows, maar daar denkt het Hof anders over. De combinatie van een mannelijke piraat met een vriendin met blond haar en een rode muts lijkt erg op de combinatie van Piet Piraat en Stien Struis. Het ligt dan ook voor de hand dat het publiek Pret Piraat en zijn vriendin aanziet voor Piet Piraat en Stien Struis.  Er is sprake van slaafse nabootsing en deze combinatie mag VK-PP c.s.daarom niet langer gebruiken.