Home > Blog > De strijd om dieetboeken en excuusbloemen

De strijd om dieetboeken en excuusbloemen

Met de feestdagen in zicht worden er nog snel extra bezoekjes aan de sportschool gebracht om de overtollige kilo’s te verliezen. Het liefst wordt daarbij ook een dieet gevolgd, waarbij de keuze uit recepten en methodes groot is. Het publiceren van makkelijke en bovendien gezonde recepten is een online trend, maar zijn deze recepten ook auteursrechtelijk beschermd?

Auteursrecht op recepten

Om voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking te komen, dienen er door de maker creatieve keuzes te zijn gemaakt. Bij het maken van een recept is deze keuze echter gelimiteerd: de ingrediënten voor het gerecht zijn vaak al bepaald (in elke pasta bolognese zit gehakt) en het variëren in hoeveelheden kan niet als creatief worden bestempeld. Enkel de woordkeuze in de omschrijving van het recept is auteursrechtelijk beschermd, maar dit kan gemakkelijk worden omzeild door het recept in andere woorden te omschrijven. Auteursrecht op een recept an sich zal daarom niet snel worden aangenomen.

Pols en Bakker

Begin november oordeelde de rechter in een soortgelijke zaak over dieetboeken. Sonja Bakker en Barbara Pols zijn beide voedingsconsulent. In 2006 beschuldigde Pols Bakker er meerdere malen van plagiaat te plegen op haar dieetboeken. Pols stelt dat delen uit het door haar in 2003 gepubliceerde boek ‘Ontwikkel weer liefde & Respect voor je lichaam’, zijn overgenomen in het boek van Bakker ‘Bereik je ideale gewicht’, dat in 2005 op de markt werd gebracht. Van een rechtszaak komt het echter niet. In 2011 zit het conflict Pols kennelijk nog steeds erg hoog. Daarom besluit zij een boek uit te brengen, getiteld ‘Zonder strijd geen waarheid’, waarin zij het verloop van haar conflict met Bakker beschrijft. Na de publicatie van het boek verklaart Pols dat ze het conflict vanaf nu laat rusten en geen verdere stappen meer zal ondernemen. Dit alles neemt een wending in januari 2015, wanneer Bakker alsnog een dagvaarding ontvangt.

Rechtsverwerking?
Bakker beroept zich op rechtsverwerking (het verspelen van het recht om tegen iemand op te treden), aangezien Pols in 2011 heeft aangegeven geen verdere stappen meer te ondernemen. Pols noemt als eerste reden voor haar gewijzigde beslissing dat zij had vernomen dat Bakker een boek wilde publiceren met als titel ‘Afvallen is een feestje’, terwijl Pols kort daarvoor een boek had uitgebracht, dat de titel ‘Afvallen met Bea is een feestje’ droeg. Deze uitlating heeft volgens de rechter echter geen betekenis, aangezien Bakker haar boek uiteindelijk onder een andere titel heeft uitgebracht. Een tweede reden heeft betrekking op de belofte die de ex-man van Bakker aan Pols deed. Bakker zou langskomen met excuus-bloemen. Deze verzoening heeft echter nooit plaatsgevonden.

Aangezien de uitspraken van Pols in 2011 al zagen op oude aangelegenheden, oordeelde de rechter dat bij Bakker het gerechtvaardigd vertrouwen is gewekt dat Pols geen procedure meer aanhangig zou maken. Daardoor kunnen de vorderingen van Pols niet worden toegewezen. Echter begreep de rechter dat de strijd tussen de twee voedingsconsulenten al vele jaren duurt en steeds na perioden van rust weer oplaait. Om deze reden worden de verwijten van Pols toch beoordeeld.

Auteursrecht?
Pols stelt dat Bakker delen van haar boek ‘Ontwikkel weer liefde & Respect voor je lichaam’ heeft overgenomen in het boek ‘Bereik je ideale gewicht’. De rechter oordeelt echter dat elk dieetboek op eenzelfde vergelijkbare wijze is opgebouwd: voedingsadviezen, bewegingsadviezen en succesverhalen. Deze indeling wordt dan ook niet beschermd door het auteursrecht. Vervolgens vergelijkt de rechter de totaalindrukken van beide boeken en komt tot de conclusie dat deze totaal verschillend van elkaar zijn. Hierop stelt Pols dat bepaalde zinnen en/of oefeningen uit haar boek zijn overgenomen. De rechter acht enige overeenkomst tussen de boeken goed te verklaren, aangezien Pols en Bakker rond dezelfde tijd dezelfde LOI-cursus tot voedingsconsulente hebben gevolgd, in dezelfde regio een dieetpraktijk hadden en beiden op hun aanpak feedback kregen van klanten. De rechter oordeelt dat er geen inbreuk is gemaakt op het auteursrecht van Pols. Ook een beroep op slaafse nabootsing snijdt geen hout: het is volgens de rechter vaste rechtspraak dat wanneer een beroep op auteursrechtelijke bescherming o.g.v. art. 13 Auteurswet faalt, niet alsnog bescherming kan worden verkregen met een beroep op slaafse nabootsing.

Kortom: Pols wordt door de rechter in het ongelijk gesteld.

Conclusie

Auteursrecht op recepten of receptboeken zal door de rechter niet snel worden aangenomen. Om het auteursrecht te beoordelen, is het van belang in welke mate creatieve keuzes zijn gemaakt door de auteur. Heeft u vragen over uw auteursrecht of over andere intellectuele eigendomsrechten? Neem dan gerust contact met ons op!